X
تبلیغات
موسسه فرهنگی زیست محیطی اتحاد کارون - نگاهی به توسعه فضای سبز در اهواز

89/03/26

نگاهی به توسعه فضای سبز در اهواز

  از آنجایی که گیاهان بعنوان عناصر اصلی تشکیل دهنده منظره، مهمترین نقش را درایجاد زیبایی بصری در طراحی فضای سبز به عهده دارند، شناخت قابلیت حسی و ویژگیهای بصری و رسیدن به یک روش منسجم و عملی برای دستیابی به طرحی مناسب ضروری است . ویژگی های بصری گیاهان را درقالب سه مشخصه فیزیکی آنها یعنی فرم گیاهان ، بافت و رنگ برگها ، گل و تنه گیاهان می توان جستجو کرد .

 البته در ترکیب کاشت گیاهان رعایت اصول زیباشناسی از قبیل سادگی ، تعادل ، توالی ، مقایس و تنوع د رقالب ویژگی های بصری گیاهان به منظور دستیابی به روش منسجم برای ایجاد و خلق محیطی مطلوب و شاداب و پرطراوت با زیبایی بصری مناسب از ضروریات اجتناب پذیراست.

در ابتدا یک تقسیم بندی از محورهای فعالیت نوینی  که سازمان پارک ها در نظر دارد به آنها بپردازد بطور خلاصله اشاره می کنیم و بعد به شرح آنها می پردازیم.

-1 کمربند سبز

-2 آب خام و توسعه آن در آینده.

-3 توسعه فضای سبز درون شهری و پارک های شهربازی مطابق سرانه فضای سبز.

-4 ساماندهی وضع فضای سبز موجود.

-5 تشکیل کمیته ساماندهی تجهیزات و وسایل بازی پارکها.

-6 ساماندهی سرانه فضای سبز و سرانه پارکی.

-7 توسعه و احداث شهربازی ها و جلب مشارکتهای مردمی در احداث مراکز تفریحی و تفرجگاهی از قبیل تله کابین برروی رودخانه کارون و راه اندازی رستوران های آبی و تفریحی.

-8 ساماندهی ورودی های شهر اهواز در قالب طراحی المان های مناسب.

یکی از محورهای فعالیت نوین سازمان پارک ها طراحی و اجرای کمربند سبز شهر اهواز بمنظور افزایش سرانه فضای سبز شهری می باشد . هدف از اجرای کمربند سبز به شرح ذیل بیان می گردد.

 

هدف از اجرای کمربند سبز اهواز

-1 مانع و فیلتری در مقابل حرکت شن های روان و گردو غبار های غلیظ به داخل شهرایجاد خواهد شد.

-2 باعث کاهش چند درجه ای حرارت و تعدیل دما در فصول گرم می باشد.

-3 جبران کمبود اکسیژن هدررفته براثر آلوده گیها و فعل و انفعالات درون شهری می گردد.

-4 تاثیرشدیدی برکنترل آلودگیهای ایجاد شده توسط شرکت های صنعتی و صنایع آلاینده درون و بیرون شهری خواهد داشت.

-5 امکان اجیاء و زیباسازی فضای سبز ورودی های شهر ایجاد خواهد شدکه به همراه آن آرامش روحی و روانی برای مسافرین قبل از وردود به شهرفراهم می گردد.

-6 سرانه فضای سبز برای هر نفر از حد استاندارد نیز بالا خواهد رفت.

-7 ایجاد پارک های حاشیه ایی و تفرجگاه های تفریحی و کنترل رشد افقی و فیزیکی شهراهواز.

درخصوص پیشرفت کار(احداث کمربند سبز ) تا به امروز باید بیان داشت که مطالعات شناخت و امکان یابی طرح توسعه احداث کمربند سبز اهواز توسط کارشناسان سازمان با همکاری مشاورین سازمان پارکها انجام گردیده و  نقشه پلان طرح جاده کمربندی شهر اهواز از سه راهی صنایع فولاد تا اتصال به جاده اهواز – اندیمشک که توسط مشاورهراز راه انجام شده بود(جاده کمربند سبز شرق ) ، تهیه گردیده است. البته هم اکنون جاده کمربند سبزغرب اهواز نیز در دست مطالعه همان مشاور می باشد.

 

اولویت برنامه های اجرایی کمربند سبز اهواز را می توان شامل آیتم های ذیل دانست :

-1 تصویب طرح و پیگیری تامین اعتبارات لازم.

-2 پیگیری تملک اراضی واقع در محدوده طرح کمربند سبز بویژه اراضی ملی و منابع طبیعی واراضی دولتی.

-3 شروع عملیات احداث فضای سبز در 500 هکتاری اطراف صنایع فولاد.

-4 شروع عملیات احداث فضای سبز و خط انتقال آب خام برای 500 هکتاری سه راهی اندیمشک.

-5 جلب مشارکت بیشتر شرکت های صنعتی و تولیدی شهرستان اهواز در ایجاد و احداث کمربند سبز.

دومین آیتمی که در تقسیم بندی ذکر نمودیم اجرای طرح جامع آب خام و توسعه آن در آیند ه می باشد. لازم به ذکر است که سازمان در راستای عمل به مصوبات ستاد خشکسالی مبنی بر عدم و یا کاهش استفاده ازآب شرب شهری جهت آبیاری فضای سبز در مکانها و مسیرهایی که امکان تامین آب خام از طریق ایستگاه های پمپاژ شرکت آب و فاضلاب وجود دارد از یک طرف و از طرف دیگر فرصت و اعتبار لازم جهت احداث ایستگاه درآن جاها وجود ندارد،  قرارداد خرید آب خام با اداره آب و فاضلاب اهواز منعقد کرد تا آن اداره نسبت به تامین آب خام فضای سبز در محل های پارک علی بن مهزیاراهوازی در منطقه 7 شهرداری ، پشت منطقه 5 شهرداری و در محل لحاف بتنی در منطقه 4 شهرداری اقدام نماید .

 در ادامه لازم است که توضیح مختصری در خصوص طرح مطالعاتی آب خام داشته باشم  . مطالعات مرحله اول طراحی تامین و انتقال و شبکه آبیاری فضای سبز شهر اهواز از طریق سازمان شهرداریهای کل کشور به شرکت ری آب واگذار گردیدکه این مطالعات در سال 83 به تصویب رسید . فاز دوم مطالعات توسط همان سازمان (شهرداریهای کل کشور) به شرکت آب کرخه واگذار گردید که تاکنون بیش از 80 درصد پیشرفت داشته و تا پایان سال 87 به اتمام خواهد رسید.

 

محوردیگر فعالیت نوین سازمان در خصوص ساماندهی وضع فضای سبز موجود می باشد که آن را می توان به چند آیتم  تقسیم کرد. 

-1 هرس اصولی درختان متداخل در شبکه توزیع برق در قسمت شرق و غرب اهواز :همانگونه که می دانیم سالهای پیش هرس درختان متداخل در شبکه توزیع برق بصورت غیر اصولی و بدون حضور و نظارت کارشناسان فضای سبز سازمان ، توسط شرکت توزیع برق صورت می گرفت که این امر باعث صدمات زیادی به درختان می شد به همین دلیل سازمان جهت جلوگیری از این آسیب ها و اجرای اصولی و کارشناسانه هرس ، قراردادی با شرکت توزیع برق منعقد کرد(در تاریخ 6/8/87 ) با این موضوع: انجام هرس و شاخه زنی درختان متداخل در شبکه برق در قسمتهای شرق و غرب اهواز . که با انعقاد این قرارداد شرکت توزیع برق و سازماه پارکها بصورت دوجانبه همکاری خویش را در این زمینه شروع نمودند . مدت قرارداد یکسال می باشد و مقرر گردید، در فاز اول 2500 اصله درخت در شرق اهواز و 2500 اصله درخت در غرب اهواز هرس آنها صورت گیرد.

-2 در ادامه بحث ساماندهی وضع فضای سبز موجود باید ذکر نمود که یکسری گونه های سازگار با آب و هوای شهر اهواز نظیر گل کاغذی – تکوما – ختمی چینی و شاه پسند و.... هم اکنون در سطح فضای سبز شهرکمتر به چشم می خورد که سعی شده است این گونه ها را به تولید انبوه برسانیم و در سطح فضای سبز مناطق هشتگانه کشت گردد. نهالستان سازمان نیز گونه های گیاهی جدیدی را نیز در دست مطالعه و تولید و تکثیر دارد از جمله می توان به فلوس – تیویتیا- جمبو- بابل(درمان عقرب) و .... اشاره کرد.

-3 ساماندهی وضع فضای سبز موجود درون شهری رعایت اصول طراحی کاشت گیاهی و زیبا سازی و همچنین ساماندهی ساحل رودخانه کارون براساس طرحهای زیبا شناختی گیاهی و طراحی محیط و منظر می باشد. در زمینه اصول طراحی و زیبا سازی فضای سبز سعی شده از تمام گونه های درختی ، درختچه ایی و گل های فصلی گرمسیری براساس مشخصات ظاهری و فنوتیپی از قبیل ارتفاع تاج، قطر تاج ، فاصله کاشت مورد استفاده قرارگیرند.

-4 در خصوص طراحی ساحل کارون باید ذکر نمود که این طرح در دو منطقه 2 و 4 شهرداری در سه فاز طراحی شده است. فاز اول از حدفاصل پل هفتم تا پل پنجم (در منطقه دو) فاز دوم از محل پل پنجم تا پارک شقایق(قوری) و فاز سوم از پارک شقایق تا پل ششم اهواز می باشد .

 

در طراحی ساحل غربی رودخانه کارون براساس شرایط محیطی موجود سعی شده ازموارد ذیل استفاده گردد:

-1 طرح های ارگانیک جهت هماهنگی با طبیعت رودخانه

-2 استفاده از کاربری های نوین از قبیل مرکز بازی های آبی

-3 خلق منظر با استفاده از ترکیب گونه های گیاهی

-4 استفاده از المان های عمودی و سازه های مدرن جهت ایجاد حس سه بعدی و هویت بخشیدن به پارک ساحلی و همچنین از گونه های گیاهی از قبیل جمبو- انجیر معابد- شیشه شور-شاه پسند درختچه ای – تکوما- مرکبات – برهان و ... جهت کاشت استفاده گردد.

سازمان در خصوص ساماندهی تجهیزات وسایل بازی درپارکها ، کمیته ایی را تشکیل داده که این کمیته در ابتدا براساس مساحت زمین بازی و استانداردهای تعریف پارکها ، پارکها ی موجود در هشت منطقه شهرداری را تقسیم بندی کرده که شامل :پارک شهری – پارک منطقه ای- پارک ناحیه ای – پارک محله ای- پارک همسایگی – پارک خطی و پارکها ی ویژه می باشد.

این کمیته در مرحله دوم اقدام به تقسیم بندی وسایل بازی نمود که این وسایل را به چهار گروه رده بندی کرده است مثلاً وسایل بازی بادی، شارژی، برقی و.... همچنین این کمیته تعیین نموده هر پارک با ویژگی خاص خود از چه وسایل بازی استفاده نماید بطور مثال در پارک محله ای چه وسایل بازی طراحی شود.

 

 از دیگر فعالیتهای این کمیته می توان به نامه هایی که به مناطق هشتگانه ابلاغ نموده به این موارد اشاره کرد:

-1 تا تدوین استانداردهای تجهیز وساماندهی وسایل بازی در پارکها ، هیچگونه مجوزی جهت فعالیت وسایل بازی از قبیل شارژی ، بادی و ..

-2 تنظیم فرمولی جهت قیمت اجاره بهاء فعالیت های بخش خصوصی در زمینه تجهیزات بادی و شارژی

-3 ممنوعیت نصب هرگونه تجهیزات بادی و شارژی در فضای سبز به منظور جلوگیری از تخریب فضای سبز.

 

سازمان پارک ها در راستای ساماندهی وضع فضای سبز سعی دارد نسبت به وارد کردن یکسری تکنولوژی نوین و نوآوری نماید از جمله :

-1 تهیه و کاشت چمن رولی بجای استفاده از بذر که مزیت این کار اجرای سریع پروژه های چمن کاری و استفاده اززمان است.

-2 استفاده از دستگاههای جدید جابجاکردن درختان کهنسال و چند ساله که با این کار هزینه نگهدری کاهش می یابد و همچنین زمان اجرای پروژه کاشت نهال سرعت بیشتری می گیرد.

-3 خرید دستگاه چاپر جهت خرد کردن ضایعات ناشی از هرس درختان و تبدیل آن به کود کمپوست می باشد . در حال حاضر کلیه ضایعات گیاهی فضای سبز همراه زباله های شهری ازبین می رود درحالیکه می توان با تبدیل آن به کمپوست از ازبین رفتن آنها جلوگیری کرد و آنها را (ضایعات و نخاله های گیاهی ) به کالایی مرغوب جهت توسعه فضای سبز و کشاورزی تبدیل نمود . این امر با چاپر (خردکن) امکان پذیر است. با این دستگاه هزینه حمل وجابجایی شاخه های هرس شده به بیرون شهر کاهش می یابد و همچنین هزینه های خرید کود و خاک برگ کاهش می یابد و درآخر نیز جلوگیری می کند از توسعه آفات و بیماریها و هزینه مبارزه با آنها نیز کاهش می یابد.

-4 استفاده از دستگاههای هوادهی چمن : یکی دیگر از دلالیل عدم کیفیت چمن در خوزستان عدم هوادهی و تخلخل بسترهای نگهداری چمن می باشد. لذااستفاده از این دستگاه باعث تسهیل در این امر شده و همچنین سهولت تغذیه و نفوذ آب  و کاهش میزان آبیاری و در نهایت سرسبزی و کیفیت بهتر چمن را بدنبال دارد.5- استفاده از سیستم فیلترآسیون آب خام جهت آبیاری بمنظور جلوگیری از توسعه علف های هرز و استفاده از سیستم های آبیاری قطره ایی می باشد.

ساماندهی سرانه فضای سبز و سرانه پارکی یکی دیگر از برنامه های سازمان پارکها می باشد . با عنایت به اینکه سرانه موجود فضای سبز برای شهروندان کافی نمی باشد و از حد استاندارد کمتر است لذا با تامین اعتبارات لازم در طول یک برنامه پنج ساله می توان سرانه را به حد استاندارد حداقل رساند برای این منظور می بایست حداقل سالیانه 112 هکتار فضای سبز را افزایش داد. لذا این مهم همیاری سایر دستگاهها از قبیل استانداری ، منابع طبیعی ، محیط زیست و شرکتها و کارخانجات بزرگ نظیر شرکت نفت و صنایع فولاد را می طلبد این کمک ها می تواند از طریق هزینه ، هزینه تملک ، دادن اعتبارات و همچنین مشاوره های فنی دستگاههای فوق ذکر باشد.

در ادامه باید ذکر کرد یکی از دیگر فعالیتهای سازمان ساماندهی به ورودیهای شهر اهواز در قالب المانهای مناسب می باشد. همانطور که می دانیم ورودی هر شهر معرف آن شهر است(نشانه) . مخاطب به هر قصد و از هر نوعی با رسیدن به این فضا احساس حضور و تعلق به شهر می کند و با برخورد با نشانه به زبان شهر آشنا می شود و اینگونه شهر برای او به تدریج خوانا می گردد و با محیط ارتباط برقرارمی کند به این دلیل ورودی شهر معرف ویژگیهای شهر و مرتبط با موقعیت های اصلی شهر می باشد. پس ورودی شهرها باید بگونه ای باشند که مسافر یا هر گذرنده از شهر ، هنگام نزدیک شدن به شهر بتواند تصویری کلی از بافت و زندگی شهر را درذهن مجسم کند در نتیجه ترکیب بافته لبه شهر باید به گونه ای باشد که با سرعت حرکت ناظری که به شهر نزدیک می شود هماهنگی داشته باشد تصویری که ناظر سوار بر اتومبیل از شهر دریافت می کند با تصویری که به دیده پیاده می آید بسیار متفاوت است ، بنابراین بافت لبه ورودی شهر امروز حتماً مقیاس و ترکیبی متفاوت از شهر قدیم خواهد داشت .ورودی شهرها اولین نقاطی هستند که اکثر مسافران با آن برخورد دارند و بخش عمده تصویر شهر در لحظه ورود به شهر شکل می گیرد. لذا پرداختن به مساله ورودیهای شهر امیری اجتناب ناپذیراست . پس  حفظ مفاهیم وردی ها در قالب سیما و کالبدی امروزین هدفی است که امروزه ضرورت پرداختن به آن احساس می شود و سازمان این فعالیت را در سرلوحه کار خود قرارخواهد داد تا انشاءا... شهری زیبا با ورودیهای زیبا شایسته شهروندان و مسافرعزیزی که از شهردیدن می کنند،  داشته باشیم.    

هم اکنون سازمان ایجاد شناسنامه فضای سبز کامل هر منطقه به تفکیک ، و تهیه نقشه فضای سبز هر منطقه را در دست انجام دارد.

امید فراز- پایگاه خبری شوشان

نوشته شده توسط admin در 13:10 |  لینک ثابت   •